Gebouwde omgeving

Gebouwde omgeving

Zo’n 40 procent van al onze energie gebruiken we in woningen, winkels, kantoren en andere gebouwen, zoals ziekenhuizen. Daar zijn veel mogelijkheden om energie te besparen en duurzaam op te wekken.

 

Lees verder

 Binnen de gebouwde omgeving verbruiken we de meeste energie in woningen.
Daarom richten we ons beleid vooral daarop. De focus ligt op de bestaande woningen.

We streven naar woningen die zeer energiezuinig zijn, zelf energie opwekken en in de toekomst ook zelf energie kunnen opslaan. Het mes snijdt aan meer kanten: het is goed voor het klimaat, maakt woningen comfortabeler en het levert werkgelegenheid op.

Wat is de grootste uitdaging?

De kennis is er, maar woningeigenaren en corporaties komen nog te weinig in beweging. Duurzaam bouwen en renoveren moet goedkoper worden en particuliere eigenaren moeten we meer verleiden om hun woning duurzaam te maken.

Wat gaan we doen?

  • Via regionale actieprogramma’s (RAP’s) maken we met de regio’s afspraken over duurzaam bouwen en het opwekken van duurzame energie. RAP’s zijn afspraken tussen de provincie en de regio’s over de ontwikkeling van nieuwe woonwijken. Dergelijke afspraken maken we ook met woningcorporaties.
  • Met het Servicepunt Duurzame Energie ondersteunen we gemeenten, corporaties en bouw- en installatiebedrijven bij het opzetten en uitvoeren van duurzaamheidsbeleid.
  • We ondersteunen burgerinitiatieven bij hun professionalisering en kennisuitwisseling tussen duurzame energiecorporaties. Als er nieuwe subsidieregelingen komen om duurzame energie te stimuleren, dan maken we ons er hard voor dat ook corporaties hiervan gebruik kunnen maken.
  • Leegstand en verval van monumenten gaan we tegen, door deze gebouwen te renoveren en een nieuwe bestemming te geven. Als dat gebeurt, stimuleren we de betrokken partijen om bij deze panden meteen duurzaamheidsmaatregelen te nemen (energiebesparing en -opwekking).


Er is op internet heel veel informatie voor particulieren te vinden, maar die is bijna allemaal gekleurd. Bewoners willen sparren met iemand die onafhankelijk is.

Raoul Santibanez en Roy Lagendijk, Duurzaam Bouwloket

Praktijk

Studiegenoten Raoul Santibanez en Roy Langedijk richtten na hun opleiding Bouwmanagement en Vastgoed (InHolland, Alkmaar) het Duurzaam Bouwloket op. Particulieren die hun woning duurzaam willen maken, kunnen bij hen terecht voor objectief advies. Daarnaast zijn ze het energieloket voor meer dan honderd gemeenten, voornamelijk in Noord-Holland, Friesland en Zeeland. Santibanez: ‘Veel bewoners zijn zich er niet van bewust hoeveel ze kunnen besparen. Op hun beurt leveren veel aannemers en installateurs uitstekend vakwerk en hebben slimme oplossingen, maar ze zijn minder goed in het vermarkten ervan. Wij zijn de brug tussen die twee.’

Gebouwde omgeving

Renovatie verhoogt de kwaliteit van de woning, levert een bijdrage aan de werkgelegenheid in de bouw, is goed voor het milieu en draagt bij aan je financiële doelstellingen.

Pierre Sponselee,
bestuurder Woonwaard

Praktijk

Bestuurder Pierre Sponselee van Woonwaard legt uit waarom deze corporatie vaart zet achter het verduurzamen
van huurwoningen. Met ruim vijftig
nul-op-de-meterwoningen ligt deze verhuurder op kop in de Stroomversnelling (een samenwerking van corporaties en aannemers). De komende jaren verwacht de Alkmaarse corporatie zo’n 650 woningen op deze manier aan te pakken.

Gebouwde omgeving

Interviews particulieren

 
Nul-op-de-meter in plaats van lek als een mandje

Eric en Noortje Bibo

Duurzame toepassingen

Dakisolatie, spouwisolatie, betonvloer met isolatie en vloerverwarming, gedeeltelijk kunststof kozijnen met HR++-glas, zonnepanelen, warmtepomp, ventilatie met wtw, aanpassen en vernieuwen elektra, waterleidingen vernieuwen.

“Samen wilden we bouwen aan een woning zonder energierekening aan het einde van het jaar. Dat is ons gelukt!” Eric en Noortje Bibo gingen halverwege 2014 samen de woningmarkt op voor hun eerste koopwoning. “We zochten specifiek naar een woning die toe was aan een grote opknapbeurt, zodat we die totaal naar onze eigen smaak konden verbouwen met een duurzame aanpak. In 2015 startten wij met de nul-op-de-meter renovatie.”

Zo lek als een mandje

“De vorige bewoners vertelden dat er geen renovaties waren gedaan sinds de bouw van de woning. De vrijstaande woning dateert uit 1962 en was zo lek als een mandje. Het was zo erg dat je door de kieren van de binnenkant van het dak de buitenlucht kon zien. Daarnaast was er overal enkel glas aanwezig en de woning werd nog verwarmd door een oude gaskachel.” Het jaarlijks gasverbruik was ruim 3.000 m3, dat is twee keer zoveel dan een Nederlands huishouden gemiddeld verbruikt. Daar moest iets aan gebeuren, vond het stel.

“We hebben bijna alle denkbare maatregelen getroffen om de woning te isoleren en te voorzien van duurzame energie,” zegt Bibo. Het toepassen van energiebesparende- en duurzaamheidsmaatregelen kostte 53.500 euro waarvoor ze van de provincie 10.000 euro subsidie ontvingen.

Vakmensen

Een aantal maatregelen heeft Bibo zelf gedaan, zoals dak- en vloerisolatie. “Maar voor de complexere maatregelen hebben we de hulp van vakmensen ingeschakeld.” Het plaatsen van een warmtepompsysteem, vervangen van glas en kozijnen en het neerzetten van een nieuw dak geraamte hebben ze laten doen. Noortje Bibo vertelt dat de werkgever van haar man de zonnepanelen kon leveren. “Vervolgens kon Eric zelf de 22 zonnepanelen op het dak plaatsen.”

De familie liet zich adviseren door het Duurzaam Bouwloket. “Na het advies hebben we voor elke maatregel meerdere offertes aangevraagd en gesproken met de bedrijven. Uiteindelijk heb ik gekozen voor de bedrijven die mij het beste gevoel gaven naar aanleiding van het gesprek.” Tip van Bibo: “Ga ook eens met bewoners praten die het eerder hebben gedaan. Zij weten wat goed en fout kan gaan.”

Versnelling

“Nu hebben wij een comfortabel huis zonder energierekening. In de winter is onze woning heerlijk warm en in de zomer kunnen wij onze woning laten koelen. Dat is ideaal.” Als deze subsidie er niet was geweest, waren ze alsnog voor een energieneutrale woning gegaan. “Alleen dan zou de realisatie iets langer hebben geduurd.”

 
Duurzame doener met prepaid energie

Danny Cornelissen

Duurzame toepassingen

96 Vacuümbuizen / zonneboiler, 16 zonnepanelen, dak-,leiding-, vloer- en na-isolatie spouwmuur, vloerverwarming, ventilatie box, ledverlichting, houtkachel (aangesloten op CV), buffervat (800 liter).

Danny Cornelissen is een duurzame doener die zijn ‘drive-in woning’ puur uit ideologisch oogpunt duurzaam heeft gerenoveerd. “In mijn zoektocht naar informatie keek ik verder dan de gebaande paden in Nederland. Hoe pakken mensen in bijvoorbeeld Duitsland en Oostenrijk het verduurzamen van een woning aan? Daar lopen ze voorop in duurzaamheidstechnieken.”

Gasloos

“De woning was wel bewoonbaar, maar niet helemaal naar onze smaak ingericht. Daarom gingen we meteen aan de slag,” blikt Cornelissen terug naar het moment van aankoop van de woning. “Ik wilde zo min mogelijk gebruik maken van gas. De duurzame renovatie heb ik puur uit ideologisch oogpunt uitgevoerd, ik lette niet op terugverdientijden. Ik had het geld en de techniek is beschikbaar. Het huis werd toch verbouwd, dus dan maar meteen helemaal duurzaam.”


In de keuken haalde hij de gasleiding weg. “Nu verwarmen vier warmtebronnen ons buffervat van 800 liter. In dit buffervat is ook een elektrische spiraal gemonteerd, waarmee het water kan worden opgewarmd. Ook ligt er nu een zonneboiler met 96 vacuümbuizen op ons dak. Daarnaast is de houtkachel aangesloten op onze cv-installatie. De cv-ketel gebruiken we alleen als nood-verwarming.”


“Op mijn dak liggen nu 16 zonnepanelen met een SolarEdge optimizer en een omvormer,” laat Cornelissen zien. “Dankzij deze optimizers maak ik optimaal gebruik van de zoninstraling. Als er bijvoorbeeld een meeuw op één van mijn zonnepanelen gaat zitten, dan heeft dat geen invloed op het rendement van dan de rest van de panelen.”

Samen isoleren

Op dit moment heeft Cornelissen contact met een isolatiebedrijf voor isolatie van de spouwmuren. “Dit doe ik samen met 10 andere buurtbewoners, zodat we een financiële korting kunnen krijgen. Daarnaast heb ik de vloer geïsoleerd en alle naden en kieren gedicht met PUR. Het dubbel glas in mijn kozijnen is voor nu voldoende.”

IMG_8938

Cornelissen heeft ledverlichting geplaatst en al zijn apparatuur geselecteerd op een energiezuinig A-label of hoger. “Op mijn telefoon en tablet zie ik via een app van het domotica-systeem wanneer de houtkachel moet stoken, nog voordat de CV-ketel aanslaat. Binnenkort ga ik ook een centrale ventilatie box plaatsen met CO2-snuffelaar. Die snuffelaar registreert wanneer er mensen binnen zijn en ventileert hierdoor alleen wanneer het nodig is.”

“Het merendeel van de renovatie heb ik laten doen door vaklui. Maar ik heb wel overal meegekeken. Zo weet ik hoe mijn eigen huis in elkaar steekt. Als er ergens iets aan de hand is, dan weet ik waar het aan kan liggen,” zegt Cornelissen. “Toch heb ik me erop verkeken hoeveel werk het is. Naast mijn baan en mijn studie ben ik me op de renovatie gaan storten – dat gaf veel stress. Achteraf gezien had ik nog wat meer uit handen moeten geven.”

Ga aan de slag

“Dankzij de subsidie van de provincie kon ik meer maatregelen toepassen.” Daar is Cornelissen zeer tevreden over. “De verwachting is zelfs dat ik meer stroom opwek dan dat ik nodig heb. Daarom maak ik nu gebruik van – zoals ik dat noem – prepaid energie: ik koop alleen energie als het nodig is. Aan het einde van de maand heb ik geen hoge energierekening.” Op basis van zijn ervaring nodigt hij andere bewoners uit om niet langer te wachten. “Ga zelf aan de slag! De producten en technieken zijn op het moment van hoge kwaliteit en rendabel. Heb je het geld? Dan zeg ik doen.”